IAEA BÁO CÁO KHÔNG  CÓ TRIỆU CHỨNG MỨC PHÓNG XẠ TĂNG CAO SAU VỤ TẤN CÔNG NHÀ MÁY ĐIỆN HẠT NHÂN Ở SAPORISCHSCHJA

Nguồn DER SPIEGEL: Sau một vụ tấn công nghi sử dụng máy bay không người lái tại Nhà máy điện hạt nhân Saporischschja ở Ukraine, hiện đang do Nga kiểm soát, các quan sát viên quốc tế tại hiện trường đã đo được mức phóng xạ không hề tăng cao. Thông tin này được Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) công bố tại Wien; tổ chức này hiện vẫn duy trì một đội ngũ thường trực tại cơ sở hạt nhân nói trên.

Tổng Giám đốc IAEA, ông Rafael Grossi, đã mô tả sự kiện này là một sự việc nghiêm trọng, đe dọa các nguyên tắc cơ bản về an toàn hạt nhân. Ông kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các cuộc tấn công kiểu này nhằm ngăn chặn nguy cơ xảy ra một tai nạn hạt nhân. 

Tòa nhà Turbine của nhà máy Saporischschja.

Với công suất cung cấp đạt 6.000 Megawatt, Saporischschja là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất Âu châu. Mặc dù thuộc chủ quyền của Ukraine, nhà máy này đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga kể từ tháng 3 năm 2022. Hiện tại, cơ sở này không vận hành phát điện vì lý do an toàn; tuy nhiên, các vật liệu phóng xạ vẫn hiện diện tại khuôn viên nhà máy. Một số nỗ lực của quân đội Ukraine nhằm giành lại quyền kiểm soát nhà máy này đều đã thất bại.

Moskau đổ lỗi cho Kiew

Trước đó, ban quản lý nhà máy, được Moskau bổ nhiệm, cùng ông Alexey Likhachew, người đứng đầu Tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc gia Nga Rosatom, đã cáo buộc quân đội Ukraine là thủ phạm thực hiện vụ tấn công này. Họ khẳng định rằng một chiếc máy bay không người lái được điều khiển từ xa thông qua cáp quang đã được xử dụng trong vụ tấn công. Quân đội Ukraine đã bác bỏ những cáo buộc này.

Các chuyên gia của IAEA đã tiến hành kiểm tra tòa nhà Turbine bị ảnh hưởng một ngày sau khi vụ tấn công xảy ra. Họ kết luận rằng mức độ hư hại tại hiện trường hoàn toàn phù hợp với tác động của một vụ va chạm do máy bay không người lái gây ra. Họ cũng báo cáo đã tìm thấy những mảnh vụn cáp quang bị cháy xém ngay tại vị trí xảy ra va chạm. Tuy nhiên, theo chính sách chung của tổ chức, IAEA sẽ không đưa ra bình luận về việc bên nào trong số các bên tham chiến phải chịu trách nhiệm sau những sự việc như vậy.

Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 2-6-2026