Tổng thư ký NATO Mark Rutte sẽ tới Washington vào tuần tới. Theo thông tin Euronews có được, các thành viên trong liên minh đang nỗ lực xoa dịu căng thẳng xuyên Đại Tây Dương trước thềm hội nghị thượng đỉnh thường niên của NATO vào tháng 7.
Các cuộc thảo luận dự kiến sẽ tập trung vào những nỗ lực do Âu châu dẫn đầu nhằm khôi phục quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ông Rutte ủng hộ quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz
"Việc khôi phục quyền tự do đi lại qua eo biển Hormuz sẽ là một bước tiến lớn," ông Rutte phát biểu trước các phóng viên tại trụ sở NATO ở Brüssel vào thứ Tư 17.6.
"Tôi biết rằng nhiều đồng minh sẵn sàng ủng hộ sứ mệnh này thông qua sáng kiến do Pháp và Vương quốc Anh dẫn đầu," ông nói thêm.
Chuyến thăm của ông Rutte, dự kiến diễn ra từ ngày 23 đến 25 tháng 6, diễn ra trong bối cảnh các đồng minh đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh mà giới chức NATO hy vọng sẽ diễn ra với sự đoàn kết cao hơn sau nhiều tháng căng thẳng xuyên Đại Tây Dương.
Ông Rutte đưa ra những nhận định này trước cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng NATO tại Brüssel vào thứ Năm, một cột mốc quan trọng khác hướng tới hội nghị thượng đỉnh. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth dự kiến sẽ tham dự cuộc họp này.
Chuyến đi tới Washington diễn ra sau nhiều tháng căng thẳng
Theo các nguồn tin trong liên minh, ông Rutte hy vọng sẽ cải thiện quan hệ giữa Washington và các đối tác NATO. Động thái này diễn ra sau nhiều tháng căng thẳng do các nước Âu châu phản đối chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhắm vào Iran.
Giới chức nhấn mạnh rằng thỏa thuận giữa Mỹ và Teheran đã làm giảm nguy cơ hội nghị thượng đỉnh tháng 7 biến thành cuộc đối đầu giữa Tổng thống Donald Trump và các nhà lãnh đạo Âu châu. "Hiện đã có một thỏa thuận sơ bộ giúp chúng ta có vị thế khởi đầu tốt hơn," một quan chức NATO chia sẻ với Euronews. Ông nói thêm rằng ông Trump "sẽ ở vị thế thuận lợi hơn sau khi thỏa thuận hòa bình với Iran được xác nhận."
Nguồn tin này nói thêm: "Hãy thẳng thắn nhìn nhận: bất cứ khi nào tình hình tại Iran leo thang, các đồng minh NATO đều phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất."
Ông Trump đã phản ứng giận dữ sau khi một số quốc gia NATO ban đầu từ chối cho phép lực lượng Mỹ xử dụng các căn cứ tại Âu châu để tiếp nhiên liệu và thực hiện các hoạt động khác liên quan đến nhiệm vụ.
Các quốc gia khác, bao gồm Đức, đã cho phép quân đội Mỹ ử dụng không hạn chế Căn cứ Không quân Ramstein ở bang Rheinland-Pfalz. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và hỏa tiễn nhắm vào Iran đã được điều động từ căn cứ này.
Quan hệ càng trở nên xấu đi sau khi Thủ tướng Friedrich Merz chỉ trích cách Washington giải quyết cuộc xung đột ở Iran không có chiến lược cụ thể. Ông Trump đã đáp trả bằng cách cắt giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức và công khai chỉ trích các đồng minh mà theo quan điểm của ông là đã không ủng hộ chiến dịch này.
"Dù có nhận được sự ủng hộ hay không, thì có một điều tôi có thể khẳng định , và tôi cũng đã nói với họ điều đó: Chúng tôi sẽ ghi nhớ chuyện này," ông Trump phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một vào tháng Ba.
Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara dự kiến sẽ đưa ra các cam kết mới
Ông Trump dự kiến sẽ đến Ankara để tham dự hội nghị thượng đỉnh vào ngày 7 và 8 tháng 7. Tại đây, các nước đồng minh dự định cam kết tiếp tục tăng chi tiêu quốc phòng và mở rộng đáng kể quy mô sản xuất vũ khí.
"Chúng ta cần thêm lực lượng, thêm nguồn lực và một nền tảng kỹ nghê vững mạnh hơn nhiều," ông Rutte phát biểu trước thềm cuộc họp cấp bộ trưởng.
"Điều đó có nghĩa là chúng ta phải liên tục tăng chi tiêu quốc phòng."
Hầu hết các đối tác NATO đã cam kết tham gia chiến dịch do Pháp và Vương quốc Anh dẫn đầu nhằm mở lại eo biển Hormuz. Một số quốc gia đã triển triển các đơn vị đến khu vực này, bao gồm tàu hộ vệ, tàu rà phá thủy lôi và lực lượng an ninh.
Âu Châu và Canada sẽ gánh vác nhiều trách nhiệm hơn
Một trọng tâm khác của hội nghị thượng đỉnh là chuyển giao thêm trách nhiệm về an ninh NATO và an ninh xuyên Đại Tây Dương cho Âu châu và Canada. Mỹ đã thông báo với các đối tác về ý định cắt giảm một số năng lực quân sự đã cam kết với liên minh.
Các năng lực này bao gồm máy bay ném bom tầm xa như B-2 và B-52. Pentagon cũng dự kiến sẽ giảm số lượng máy bay chiến đấu F-16 và F-35 dành cho các hoạt động của NATO.
Các nước đồng minh dự kiến sẽ chứng minh tiến độ đạt được mục tiêu chi 5% sản lượng kinh tế cho quốc phòng, một mục tiêu đã được thống nhất tại hội nghị thượng đỉnh NATO năm ngoái ở The Hague.
Các nguồn tin chia sẻ với Euronews rằng ông Rutte ngày càng cảm thấy thất vọng trước sự thiếu tiến triển tại một số thủ đô. Ông dự định sẽ thúc đẩy mạnh mẽ vấn đề này trong những tuần tới.
Vũ Thái An, người lính VNCH, ngày 19-6-2026
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét